نگاهی به طرح احیای میدان امام علی اصفهان

نگاهی به طرح احیای میدان امام علی اصفهان

گویی طرح با نگاه موزه‌ای که دارد بازارها را مثل یک اثر هنری که تنها برای تماشا کردن است در نظر بگیرد در صورتی که روح بازار در رفت و آمد و مراودات و خرید و فروش های انجام شده در فضای بازار معنا می‌یابد.

  میدان امام علی واقع در شهر اصفهان با نام‌های میدان کهنه و میدان عتیق نیز شناخته می‌شود که فضایی بسیار پر اهمیت و دارای ارزش فرهنگی و تاریخی می‌باشد. برای احیای میدان امام علی (ع) در اصفهان “چشم انداز ۱۴۰۴ محدوده ویژه طرح احیای میدان امام علی (ع)” تعریف شده است. که اهداف کلان این پروژه قویت نقش تاریخی، فرهنگی و گردشگری محدوده در شهر اصفهان، اعتلای کیفیت زندگی اجتماعی و افزایش کارایی و بهره‌وری از زمین می‌باشند(درگاه الکترونیکی شهرداری اصفهان)اقدامات در نظر گرفته شده برای تحقق اهداف کلان شامل نوسازی و بهسازی، اقدامات فرهنگی، اقدامات ترافیکی،اقدامات زیبا سازی و اقدامات مربوط به فضای سبز است.

از آنجایی که کلمه احیاء در زبان فارسی به معنی حیات بخشی می باشد این کلمه مفهومی متقارب با سرزندگی دارد. هنگامی که به اقدامات در نظر گرفته‌شده برای تحقق چشم انداز ۱۴۰۴ میدان امام علی (ع) توجه می شود مشاهده می‌شود که این اقدامات همه جانبه و کلی نگر هستند طراحی گذرهای پیرامون میدان،مرمت و ساماندهی بازارها ، نظارت اجتماعی، توجه به نفوذ پذیری،نورپردازی ، حتی آب نمای موزیکال از ابعاد این طرح هستند. این به بدان معناست که گام‌های موثری جهت سرزنده سازی این میدان برداشته شده است. اما سرزنده سازی یک فضای شهری دارای بعد پنهانی است که معمولا مغفول می ماند و آن حیات و سرزندگی اقتصادی است.زیرا در صورتی که تمام این اقدامات به بهترین نحو نیز انجام شوند اما اگر یک فضای شهری یا یک شهر سرزندگی اقتصادی نداشته باشد عملا تبدیل به یک فضای زنده و احیا شده نخواهد شد. در اغلب پروژه‌های احیای موفق دنیا نیز توجه ویژه ای به حیات اقتصادی شده است.در میدا ن امام علی چهارشنبه ها و دوشنبه ها بازار های محلی تشکیل می شده است که شهرداری سعی در ساماندهی و حتی برچیدن این بازارها با دلایلی نظیر “همه نوع کالا از جمله نمک، زغال، کفش، پارچه، لباس، ظروف و … عرضه می شد. فروشندگان این بازار را بیشتر زنان و کودکان و اتباع بیگانه ( افاغنه) تشکیل می دادند.(وبگاه شهرداری اصفهان،۱۳۹۶” داشته است. علاوه بر این این طرح سعی در “جمع کردن” دست فروشان داشته است.از سویی دیگر، یکی از اقدامات این طرح مرمت و ساماندهی بازار ها است که تنها به موضوعات کالبدی نظیر سنگفرش و بهبود نمای ظاهری توجه شده است و هیچ سخنی از جذب مشتری و حیات اقتصادی این بازار ها گفته نشده  است.گویی طرح با نگاه موزه ای که دارد بازارها را مثل یک اثر هنری که تنها برای تماشا کردن است در نظر می گیرد در صورتی که روح بازار در رفت و آمد و مراودات و خرید و فروش های انجام شده در فضای بازار معنا می یابد.

با تفاصیل گفته شده به نظر می رسد که علی رغم همه جانبه بودن طرح احیای میدان کهنه اصفهان و با فرض تحقق سایر ابعاد آن از لحاظ اجرایی( که چنین نیست، به ویژه از حیث فرهنگی) که اکنون با نام امام علی (ع) مزین شده است به جنبه حیات اقتصادی در آن توجهی نشده است و چه بسا حیات اقتصادی خود‌جوشی که در میدان وجود داشته است نیز با اجرایی شده طرح کمرنگ می گردد. اما باید توجه داشت که این فضاها با پیشینه تاریخی و فرهنگی و اقتصاد پویا (هرچند سازمان نیافته) با حضور مردم مردم و مراودات آنها با یکدیگر معنا می یابد، حضور مردم نیز با امکان مکث و گذران وقت و خرید فروش (در کنار فضای سبز و آب نمای موزیکال و … ) میسر است. بنابراین حیات اقتصادی مجموعه که می تواند تا این حد در موفقیت طرح موثر باشد بهتر است که در راس توجه قرار گیرد.


    دسته: نقد کاربردی
    لینک مطلب: +

    پاسخ دهید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *