انتشار کتاب در پژوهشکده نظر

نوشته : شهره جوادي. دکتری تاریخ هنر. دانشگاه سوربن . پاریس . فرانسه
استادیارگروه مطالعات عالی هنر . پردیس هنرهای زیبا . دانشگاه تهران

فريدون آورزماني. دکتری باستان شناسی. دانشگاه میسور . هند
مدیر گروه باستان شناسی . پژوهشکده نظر

چاپ اول : 1388
تایپ و رایانه : پژوهشکده نظر
صفحه آرایی، گرافیک و پردازش روی جلد و پشت جلد : شهره جوادی
خوشنویسی پهلوی، روی جلد : فریدون جنیدی
خوشنویسی نستعلیق روی جلد : علی عاشوری
ناشر: نشر بلخ با همکاری پژوهشکده نظر

نقش برجسته های ساسانی اسناد مهم و معتبری از اوضاع سیاسی - مذهبی و اجتماعی در این عصرمی باشند. این سنگ نگاره ها معمولاً در مقابل سراب ها و رودخانه ها بر پاشده است و در سه دسته با موضوعات مذهبی، غیر مذهبی و ترکیبی ظاهر شده اند این نقوش عمدتاً به منظور آگاه کردن مردم از کارهای پرافتخار و قهرمانانه و پیروزی های بزرگ فرمانرواپدید آمده اند و در اغلب آنها رابطه و پیوند شاهنشاه با نیروهای فرازمینی و اعطای حقله فرمانروایی از سوی اهورا مزدا یا موبد زرتشتی و بعضا با حضور یاران اهورامزدا(مهر و اَناهیتا ) به نمایش گذاشته شده است.

فهرست:

پيشگفتار
مقدمه

بخش اول
سنگ‌نگاره‌هاي ساساني
مقدمه تاريخي
پيشينه بررسي و پژوهش سنگ‌نگاره‌هاي ساساني
سكه هاي ساساني
ارزش و جایگاه سنگ‌نگاره‌هاي ساساني
خط سنگ‌نگاره‌ها
مشخصات كلي سنگ‌نگاره¬هاي ساساني در گذر زمان

بخش دوم
موضوعات و مفاهيم سنگ‌نگاره هاي ساساني
صحنه هاي مذهبي
نقش تاج بخشي اهورا مزدابه اردشیر اول - 15 کیلومتری فیروزآباد
نقش تاج بخشي اهورا مزدا به اردشیر اول - تخت جمشید (نقش رجب)
نقش تاج بخشي اهورا مزدا به هرمز اول نقش رجب
صحنه تاجگیری از جانب آناهيتا نقش رستم
دريافت نماد شهرياري (حلقه سلطنت) از اهورا مزدا و آناهيتا تاق بستان
دريافت نشانه‌اي به عنوان بركت از آناهيتا تنگ قنديل
شاه (بهرام دوم) در حال نيايش گويوم
برم دلك
شاه (بهرام دوم) در حال نیایش
موبد (كرتیر) در حال نيايش
نقش رستم – نقش رجب

بخش سوم
صحنه ها و موضوعات غيرمذهبي
پيروزي اردشير بر دشمنان سلماس
نقش پيروزي اردشير بر روميان دارابگرد
نقش پيروزي شاپور اول بر امپراطور روم نقش رستم
پيروزي بزرگ شاپور اول بر امپراطور روم بيشابور – تنگ چوگان
پيروزي شاپور بر امپراطوران روم بيشابور – تنگ چوگان
پيروزي شاپور اول بر دشمن (پهلیزک) بيشاپور - تنگ چوگان
پيروزي بهرام دوم بر دشمنان بيشابور – تنگ چوگان
صحنه نبرد تن به تن
نبرد اردشير با اردوان تنگاب فيروزآباد
نبرد تن به تن بهرام دوم با دشمن نقش رستم
نبرد هرمز دوم با دشمن نقش رستم
نبرد بهرام چهارم با دشمن نقش رستم (شماره 1)
نبرد تن به تن بهرام چهارم بادشمن نقش رستم (شماره 2)
نقش برجسته«ویستهم» در ری
افراد خانواد سلطنتي و يا درباريان در حضور شاه
بهرام دوم درميان درباريان سرآب بهرام
صحنه خانوادگي برم دلك
بهرام دوم در ميان خانواده و بزرگان نقش رستم
نقش بهرام دوم در ميان خانواده در حال مبارزه با شيرهاي درنده سر مشهد
شاپور اول درميان خانواده (نقش رجب)
صحنه خانوادگي شاپور دوم و سوم تاق بستان
شكار حيوانات وحشي توسط فرمانرواي ساساني تاق بستان
فرمانروا سوار بر اسب با لباس¬رزم تاق¬بستان

بخش چهارم
نقش تاجگيري اردشير و پيروزي او بر اردوان نقش رستم
تاجگيري شاپور اول از اهورا مزدا و پيروزي او بر امپراطوران روم بيشابور
نقش تاجگیري بهرام اول بيشابور
نقش تاجگيري اردشير دوم و غلبه بر دشمن تاق بستان
نقش برجسته ناتمام نقش رستم

نتیجه گیری
کتابنامه

فهرست تصاویر درون متن
منابع تصاویر
تصاویر سنگ‌نگاره‌ها، سکه‌ها و تاج‌های ساسانی
تاج های ساسانی
نمایه